2022.01.15.DATÇA MAHALLE MECLİSLERİ ÜZERİNE (1)

 

     DATÇA MAHALLE MECLİSLERİ ÜZERİNE (1) (*)

     Perşembe günü (12.08.2021) saat 15.00/18.00 arasında, Datça Kent Konseyi moderatörlüğünde, Bülent Ecevit Kültür Merkezi'nde yapılan 'Yerel Afet Hazırlık Koordinasyonu Toplantısı'nda görüş bildirme sırası mahalle örgütlenmelerine geldiğinde, Özbel Mahalle Meclisi (örgütlenmesi, komitesi) adına konuşan müzisyen Özge Ç. Denizci'nin anlatımından öğreniyoruz ki, komşusu bir kadın, Marmaris'te başlayan ve hızla yaygınlaşan yangının ilk günlerinde kendisini aramış ve biz, demiş, dayanışma amacıyla aramızda bir WhatsApp grubu kurduk; katılır mısınız? Kendisi bu teklifi kabul etmiş ve böylece, Özbel Mahalle Meclisi'nin ilk adımları atılmış.

     Özge Ç. Denizci, bu girişimin yalnızca yangın vb. afetlerle sınırlı olmadığını, pandemi süreci de dahil daha geniş bir dayanışma perspektifiyle başladığını, söylüyordu.

     Peki, bu gelişme nasıl olmuştu da çok hızlı bir biçimde yaygınlaşmış ve mahalle meclislerine dönüşmüştü?

     Birinci ağızdan elde edinilen bilgilere göre, bu dayanışma grubuna katılanların her biri bu gelişmeden komşusuna, eşine, dostuna vb. bahsetmiş; onları gruba katılmaya davet etmiş; grup üyelerinin her biri aynı zamanda grubun yöneticisi olduğundan, katılmak isteyeni gruba kaydetmiş; böylece, bu dayanışma adımı, hızlı bir biçimde kulaktan kulağa yayılmıştı. Özbel'deki dayanışma girişimine katılan kişilerin kendi WhatsApp gruplarında da yaptıkları paylaşımlar, bu girişimin Özbel Mahallesi dışındaki mahallelerde de duyulmasını sağlamış; İskele Mahallesi merkezinde, Eski Datça'da... benzeri girişimler gündeme gelmiş; 14 gün içinde 11 yerde Mahalle Meclisi (örgütlenmesi, komitesi) kurulmuş ya da kurulma çalışmaları başlamıştı. (Betçe, Çomarlık-Mezarlık, Emecik-Kızlan, Eski Datça, Hızırşah, İskele-Merkez, Karaköy, Kargı, Mesudiye, Özbel-Burgaz, Palamutbükü...)

     Toplantıda iki kez söz alıp konuşma da yapan Datça Kent Konseyi Yürütme Kurulu Üyesi, şehir plancısı ve KHK mağduru Mehmet Pembecioğlu'na göre, Datça'daki mahalle meclisleri, Marmaris yangını sonrasında yaşanan koşullarda bir 'reaksiyonun' ifadesi olarak ortaya çıkmışlardı.

     Toplantıya iki ya da bir temsilci ile katılan mahalle meclislerinin temsilcileri, söz sırası geldiğinde yaptıkları kısa konuşmalarda, özet olarak, bu meclisleşmenin/örgütlenmenin, Marmaris yangını sürecinde yaşananlardan hareketle gündeme geldiğini, örgütlenmekten ve gerekli hazırlıkları yapmaktan başka çare olmadığının görülmesi üzerine hızla yaygınlaştığını dile getiriyorlardı. Onlara göre, bu meclisleşme, kitlesel bir dayanışmanın zorunlu hale gelmesinin ifadesiydi.

     Meclisleri adına konuşan temsilcilerin çoğunluğu yangın olasılığının yanı sıra sel, deprem vb. toplumsal nitelikli doğal afetlere karşı bir hazırlıktan bahsetmişlerse de, hali hazırda, üzerinde durdukları konuların, yaptıkları hazırlıkların ve iş bölümlerinin ağırlıkla yangınla ilgili olduğu anlaşılmıştır. Bir yönüyle doğal olan bu hal, MAG-AME (Mahalle Afet Gönüllüleri-Acil Müdahale Derneği) adına konuşan Barış Muştu'nun dikkatini çekmiş ve hazırlıkların, yalnızca yangına karşı değil, başka toplumsal afetlere karşı da yapılması gerektiğini vurgulamıştır.

     İlk kurulan ve bu yazı yazılmadan önce ikinci toplantısını yapan Özbel Mahalle Meclisi iş bölümünde ve hazırlıklarda oldukça ileri adımlar atmış ve diğer yerlere örnek olabilecek bir model ortaya koyar hale gelmiş; Eski Datça'da muhtar, mahallesindeki sürece aktif olarak dahil olmuş; Hızırşah'ta, muhtar, bizatihi kendisi WhatsApp grubunu kurmuş; Betçe'de Sındı, Yaka ve Cumalı muhtarları bölgelerinde yapılan toplantıya katılmış; Mesudiye'de 20 gencin yangına karşı dayanıklı ayakkabı ve elbise ile donatılması gerçekleştirilmiş, kardeş köy ilan edilen Marmaris/Osmaniye'ye yonca yemi yardımı yapılmıştı...

     Mahallelerdeki dayanışma ve haberleşme amaçlı WhatsApp gruplarına ve yapılan ilk toplantılara umut verici katılımların olduğu (Örn: Bir çağrı üzerine katıldığım Eski Datça'daki ilk toplantıda 45 kişi, kendi mahallem olan Çomarlık/Mezarlık altındaki ilk toplantıya 20 civarında kişi katılmıştı) gözlenmişti.

     Bülent Ecevit Kültür Merkezinde yapılan toplantıda konuşan mahalle meclisleri temsilcilerinin konuşmalarından, meclislerde bir araya gelen mahallelilerin öncelikle önlerine örgütlenmeyi, kendi aralarında gönüllülük temelinde bir iş bölümü yapmayı ve görev almayı, yangın söndürmede vb. toplumsal afetlerde gerekli olabilecek ekipmanları temin etmeyi ve kalıcı olarak depolamayı, MAG AME'den eğitim almayı, olası yangınları önlemek için çevreyi temizlemeyi vb. koydukları ve bu konularda hayata geçirilebilir kararlar aldıkları öğrenildi...

     ***

     Kısacası, Marmaris'te başlayan orman yangının hızla Hisarönü köyüne ve Çubucak Orman Kampı civarına dayandığı günlerde, Datçalılar arasında, bu yangının Datça'ya doğru uzanabileceği endişesi söz konusu idi ve böylesi bir durumda nelerin yapılabileceği yaygın bir biçimde sıkça tartışılıyordu. Öyle ki, 3 Ağustos Salı günü (ki yangın 29 Temmuz Perşembe günü çıkmıştı) yapılan Datça Belediye Meclisi Ağustos ayı olağan toplantısında CHP Grup Başkan Vekili Can Canbey grubu adına yaptığı konuşmada 'Bu yangın Datça'ya gelir mi?' diye sorarak, Datçalılardaki bu endişeyi dile getirmiş ve ardından, 'Hayır, bu yangın Datça'ya gelmez' diyerek var olan endişeleri gidermeye çalışmıştı.

     İşte böylesi koşullarda Özbel'de bazı yurttaşların kendi aralarında 'dayanışmaya' gereksinim duymalarının sonucu attıkları bir adımın hızla ve büyük ölçüde kendiliğinden yaygınlaşmasının doğal sonucu olarak Datça'daki mahalle meclisleri gerçeği gündemimize girmiştir...

     13.08.2021/Datça/Mehmet Erdal

     (*) Bu yazı 13.08.2021 tarihinde Muğla turnusol'da yayınlandı