DATÇA MAHALLE MECLİSLERİ ÜZERİNE (2)
Bir önceki bölümde, 'Kısacası, Marmaris'te başlayan orman yangının hızla Hisarönü köyüne ve Çubucak Orman Kampı civarına dayandığı günlerde, Datçalılar arasında, bu yangının Datça'ya doğru uzanabileceği endişesi söz konusu idi ve böylesi bir durumda nelerin yapılabileceği yaygın bir biçimde sıkça tartışılıyordu... İşte böylesi koşullarda, Özbel'de, bazı yurttaşların kendi aralarında 'dayanışmaya' gereksinim duymalarının sonucu attıkları bir adımın hızla ve büyük ölçüde kendiliğinden yaygınlaşmasının doğal sonucu olarak Datça'daki mahalle meclisleri gerçeği gündemimize girmiştir...' demiştik.
Özbel'de atılan bu adımın ilk aşamasında yer alan bir tanık, çağrı üzerine katıldığı WhatsApp dayanışma grubunun çok kısa bir süre içerisinde olağanüstü bir hızla büyüyeceğini ve örnek alınarak, diğer yerleşim yerlerinde de benzeri adımlar atılacağını, aklından bile geçirmediğini, söylüyordu. Ama, nasıl olmuşsa olmuş, o günlerde, farzı mahal, 58 neden bir araya gelmiş ve kapıya dayanan yangının yarattığı korkunun da tetiklemesi sonucu, adeta, Gezi sonrası ve/veya Pandeminin ilk günlerinde yaşananlara benzer bir 'dayanışma ihtiyacı' kendiliğinden ortaya çıkmıştı; mahalle meclisleri, bu dayanışmanın ete kemiğe bürünmüş hali idi.
Bu nedenledir ki, içinde yaşanılan koşullar gereği hızla gelişen bir süreçte yüzlerce (kadın-erkek, genç-yaşlı, kamu görevlisi ya da değil) yurttaşın kendiliğinden gönüllü bir biçimde 11 yerleşim yerinde kurduğu ve kurmaya çalıştığı, içinde yer aldığı ve yer almaya da devam ettiği bu dayanışma/mahalle meclisleri, bu sürece bir biçimde katılan yurttaşların tümünün ortak emeğinin ürünüdür.
Mahalle meclisleri, her şeyi yakıp geçen yangının yarattığı korku karşısında çare arayan Datçalı yurttaşların çare arayışlarının somut bir ifadesi olması nedeniyle, öncelikle, bu korkuyu duyan ama o korku karşısında dayanışmanın gereğine inanan mahalleliyi, sonra da o mahallede yaşayan her yurttaşı kucaklamayı hedeflemelidir.
'Yangın' koşullarında bir olgu olarak ortaya çıkan mahalle meclislerinin, büyük ölçüde, bu koşulların gerçekliğine uygun olarak biçimlenmeleri doğaldır. Şimdi, yangının yanı sıra diğer toplumsal afetlere karşı da hazırlıkları yapmaları, kuruldukları mahallelerde farklı alanlarda dayanışmayı örgütlemeleri, susuzluk ya da Örn: Eski Datça Mahalle Meclisinde konuşulduğu üzere, 'Eski Datça'nın dokusunu koruma'... gibi sorunları gündemlerine alıp, o konularda da yurttaşların çözüm süreçlerine katılmasını sağlamaya çalışmaları, kısacası, Datça Kent Konseyi Yürütme Kurulu üyesi akademisyen Mehmet Pembecioğlu'nun deyişiyle, 'proaktif' bir yaklaşım içerisinde olunması durumunda, kalıcı hale getirilebilmeleri olasıdır.
Son olarak: Datça mahalle meclisleri, gerçekte, yurttaşların, o yangın koşullarında, inisiyatifi ele almaktan başka bir çarelerinin kalmadığını görüp, 'iş başa düştü; hadi bakalım', demelerinin ve özne olarak sahneye çıkmalarının adıdır. Bu nedenle, yurttaşın kendisinin birer birey olarak doğrudan içinde yer aldığı, yaşamını ilgilendiren her konuda sözünü söylediği ve karar alma süreçlerine baştan sona doğrudan katıldığı bu örgütlenme biçimi, kendi gerçekliği içerisinde ele alıp değerlendirilmelidir...
(Not: Aralarında görece farklılıklar olsa da, yurttaşın öz gücünün ve ortak iradesinin ürünü olan bu mahalle meclislerini, yasa koyucu tarafından 'şekli' ve 'yetkisiz' bir örgütlenme biçimi olarak formatlanan kent konseylerinin alt birer birimi olarak değerlendirmek, hele hele bir ara gündeme sokulmaya çalışılan 'Mahalle Meclisleri Yönergesi'nde tarif edilen 'mahalle meclisleri' gibi algılamak ve böyle bir algıyı oluşturmaya çalışmak; bir başka deyişle, doğrudan demokrasinin uygulandığı bu örgütlenmeleri, temsili demokrasinin uygulandığı kent konseylerine bağlamayı düşünmek, ne kadar doğru bir yaklaşım olur?
Bu konuda, Bknz: http://mehmeterdalyazilar.blogspot.com/2019.11.30.Datça'daki Yerel Demokrasimize Dair Tartışma Notları-2/Mahalle Meclisleri Yönergesi 1-3)
16.08.2021/Datça/Mehmet Erdal
(*) Bu yazı 16.08.2021 tarihinde Muğla turnusol'da yayınlanmıştır.
